Overslaan en naar de inhoud gaan

Gaza 2014 - Israël op weg naar geroofde/beloofde land?

Spijtig genoeg is het niet moeilijk de brug te maken tussen toen en nu. Vandaag is het Netanyahu die zich aan zware mensenrechtenschendingen schuldig maakt door ziekenhuizen en scholen te laten beschieten. Ook Hamas gaat niet vrijuit door bv. raketten in scholen op te slaan. Maar er is een enorme disproportionaliteit in dit conflict als je ziet welke middelen Israël ter beschikking heeft in vergelijking met Hamas.

Beide partijen gaan niet vrijuit maar toch even signaleren dat Israël als bezettende macht volgens het internationaal recht de PLICHT heeft de burgerbevolking te beschermen (in Gaza, op de Westbank,...). In die zin zijn de acties van het Israëlisch leger in Gaza echt wel hallucinant en buiten proportie.

Jammer genoeg zou de diplomatie nu iets moeten doen, maar de VS en Europa doen veel te weinig vanuit een misplaatst positief a priori t.o.v. de Israëlische staat. De facto maakt deze ook via zijn illegale nederzettingen een tweestatenoplossing - een Palestijnse staat én een Joodse staat - onmogelijk. Ook daar laten de VS en Europa Israël maar doen, hoewel dit in tegenspraak is met het internationaal recht. (redactie Bezield Verband)

2. De Ontstaansgeschiedenis van deze tekst

Tijdens de Bijbelweek van WTM (Paasvakantie 2002) bestudeerden we samen onder de kundige begeleiding van Egbert Rooze het boek Leviticus. Terwijl wij het grote geluk hadden om in de rustige omgeving van de Vlaamse Ardennen de Bijbel te bestuderen reden Israëlische tanks binnen in de Palestijnse steden. We vonden dat het niet kon om rustig de Bijbel te lezen en te doen alsof die context van oorlog er niet was. Daarom trokken we een hele voormiddag uit om samen vanuit de werkelijkheid én vanuit de Bijbel na te denken over wat er gaande was (en is) in Palestina en Israël.

Israël, op weg naar het geroofde/beloofde land?

Tijdens een week van intense Bijbelstudie met een dertigtal christenen, net na Pasen, zagen en hoorden we hoe het Israëlische leger steeds meer Palestijnse steden ging bezetten en hoe datzelfde leger ook steeds maar driester en gewelddadiger te werk ging. Lezend en studerend in de joodse bijbel konden wij niet ongevoelig blijven voor de gebeurtenissen in Israël - Palestina, anders zou ons Bijbellezen niet meer zijn dan tijdverdrijf en vrijblijvende Spielerei.

Vanuit de gezamenlijke studie van het Bijbelboek Leviticus willen we dan ook een standpunt innemen en verspreiden, ook al zijn we er ons als christenen van bewust dat dit standpunt niet anders dan in grote bescheidenheid kan en mag worden verwoord.

Deze bescheidenheid wordt ingegeven door de overtuiging dat wij de huidige situatie in Israël - Palestina niet kunnen losmaken van een lange geschiedenis van antisemitisme, waaraan christenen zich hebben schuldig gemaakt en dat uitgelopen is op de Shoah (Holocaust) als de uiteindelijke en absurde consequentie van een geschiedenis van verdrukking. Deze Shoah heeft in de westerse wereld een dergelijk schuldgevoel veroorzaakt dat men aan de joden in 1948 een eigen staat heeft gegeven, waarbij men te veel over het hoofd heeft gezien dat de oprichting van die joodse staat dramatische gevolgen heeft gehad voor de bevolkingsgroepen die Palestina reeds bewoonden, met name de Palestijnen. Dezen werden ofwel uitgedreven en kwamen in vluchtelingenkampen terecht, ofwel werden ze in eigen land tot tweederangsburgers gedegradeerd.

Ons standpunt staat dus in het teken van het gedenken van alle slachtoffers die gevallen zijn onder een eeuwenlange christelijke dominantie: joden tijdens de talloze pogroms, moslims tijdens de kruistochten en de uitgebuite volkeren in de zogenaamde koloniale landen waar ook ter wereld.

Ook al is ons uitgangspunt de terechte vraag “wie zijn wij dat wij als westerse christenen kritiek zouden uiten op de volkeren die in het verleden door onze voorouders werden onderdrukt”, toch kunnen wij niet zwijgen wanneer we zien wat het Palestijnse volk op dit ogenblik door de Israëlische staat onder leiding van Ariël Sharon wordt aangedaan. We zeggen uitdrukkelijk niet ‘het joodse volk’; we zeggen wel de Israëlische staat.

Het is vooral de studie van de joodse bijbel zelf die ons tot dit standpunt heeft gebracht. Zonder ons te verliezen in details kunnen we stellen dat de staat Israël ver verwijderd blijft van het Bijbelse ‘project Israël’ zolang hij onderdrukt en zich op die manier laat verleiden tot de rol van ‘Amalek’.

Amalek is in de hele joodse bijbel representant van de macht van de sterkste, die zichzelf pleegt te verheffen op de weerloze rug van de zwaksten. In de bijbel is Amalek de absolute tegenpool van Israël, dat als opdracht heeft om te midden van de volkeren op aarde een volk te worden waarbinnen de vreemdeling evenveel rechten heeft als de geboren Israëliet.

Al steunen wij het recht van het joodse volk op een plek op aarde, waar het goed en veilig kan wonen, toch kan Israël dit recht niet doen gelden wanneer het niet ook bereid is om aan de Palestijnen datzelfde recht toe te kennen. Het feit dat het joodse volk op een onnoemelijke wijze in de 20ste eeuw het slachtoffer is geweest van de misdaad van de Holocaust kan nooit een legitimering zijn voor het onrecht dat de Israëlische staat al meer dan 50 jaar de Palestijnen aandoet. Een dergelijke legitimering perverteert de herinnering aan de zes miljoen joodse slachtoffers van het nazisme.

Jeruzalem is opnieuw verworden tot een bloedstad omdat de armen er worden onderdrukt. De staat Israël dreigt in het tegendeel van zijn eigen droom van een samenleving in rechtvaardigheid te verkeren, wanneer deze staat tegen alle resoluties van de Verenigde Naties in de bezetting van de Palestijnse gebieden blijft volhouden: een geroofd land kan nooit een beloofd land worden. De huidige bezettingspolitiek van de staat Israël zal, op de middellange of lange termijn ook voor de joodse inwoners dramatische gevolgen hebben.

We hebben van het Bijbelboek Jozua geleerd dat voor een rechtvaardige en veilige samenleving drie elementen nodig zijn: een volk, een land én de Thora (de eerste 5 boeken van de bijbel of ‘de boeken van Mozes’). Wanneer één van deze drie wegvalt, en zeker wanneer de Tora buiten spel wordt gezet, dan wordt een rechtvaardig land onmogelijk. Zonder land is er noch voor de Joden, noch voor de Palestijnen een plek om te leven; zonder volk zijn er geen mensen om het land tot vruchtbaarheid te brengen; zonder Thora begint het volk te roepen van “eigen volk eerst” en vervalt dat volk in het land bijna automatisch tot de barbarij van het recht van de sterkste en worden “de wezen, de weduwen en de vreemdelingen” de eerste slachtoffers.

Vanuit onze analyse van de huidige situatie én vanuit onze studie van de joodse bijbel roepen wij op tot de erkenning van de rechten van de twee volkeren, Joden en Palestijnen, die in het gebied wonen. Zij zullen zelf vanuit een volkomen gelijkwaardigheid samen moeten uitmaken hoe ze dat recht zullen realiseren. De Verenigde Naties, en dus niét de V.S., lijkt ons hierbij de enig mogelijke bemiddelaar.

We roepen Israël op te gedenken dat het zelf ‘slaaf is geweest’ en haar geschiedenis als ‘slachtoffer’ niet te herhalen door nieuwe slachtoffers te maken. Daartoe zal Israël er werk van moeten durven maken hun nederzettingenpolitiek te stoppen en geleidelijk en in de tijd gespreid de reeds gebouwde nederzettingen te verlaten en aan de Palestijnse bevolking terug te geven.

We roepen de vaak heel rijke Arabische staten op om niet alleen met mooie woorden de zaak van de Palestijnen te bepleiten, maar om ook metterdaad – en in dit geval met veel geld – te zoeken naar wegen om de Palestijnse vluchtelingen een betere toekomst te geven. Want omdat het wellicht niet meer realistisch is om de miljoenen Palestijnse vluchtelingen een terugkeer naar Palestina voor te spiegelen, zouden de Arabische oliestaten samen met Israël kunnen zoeken naar wegen om de vluchtelingen schadeloos te stellen zodat ze, waar ze zich ook bevinden, een nieuw leven kunnen beginnen.

We roepen de Europese Unie op een nog actievere vredespolitiek te voeren en krachtig op te treden tegen de imperialistische politiek van Israël.

Samen met een groot aantal NGO’s roepen wij op om naar het voorbeeld van de vroegere acties tegen de Apartheidspolitiek in Zuid Afrika, Israëlisch producten te boycotten zolang de staat Israël de resoluties van de Verenigde Naties hautain naast zich neer blijft leggen en ten aanzien van de Palestijnse bevolking een imperialistische politiek voert.

Tot besluit willen we de Palestijnen, de vredesbewegingen in Israël, en in de rest van de wereld, die de toenadering tussen Palestijnen en Israëli's bevorderen en het vredesproces stimuleren, onze volle ondersteuning toezeggen en als christenen onze verbondenheid uitspreken zowel met Joden als met Moslims. Alle drie zijn wij kinderen van Abraham, die wegtrok uit zijn land, dat gekenmerkt was door het recht van de sterkste, om te gaan naar een ander land, waar het recht van de verdrukte de agenda zou moeten bepalen van elke sociale en economische politiek. In het werken aan die alternatieve politiek zou ook het gelaat zichtbaar worden van de even alternatieve God in wie ze zegden te geloven.

Ons standpunt mag daarom niet de indruk wekken te getuigen van enig antisemitisme. Het is integendeel de liefde voor het jodendom, aan wie wij als christenen niet alleen onze voorganger de vredesprofeet Jezus van Nazareth te danken hebben, maar ook de Thora, waarin voor christenen tot op vandaag een weg naar een “wereld omgekeerd” wordt uitgetekend. Het is de Thora die ons heeft geleerd en elke dag opnieuw blijft leren dat liefde soms de vorm moet aannemen van een diepe woede om het onrecht dat mensen wordt aangedaan, zeker wanneer dat onrecht gebeurt in naam van God.

Deze woede maakt ons op de eerste plaats kritisch tegenover het onrecht dat binnen onze eigen kerken zo vaak gebeurt; maar diezelfde heilige woede kan en mag in deze tijden niet zwijgen over het onrecht dat de Israëlische staat de Palestijnen aandoet. Wij kunnen in ieder geval niet zeggen: wir haben es nicht gewusst.

Namens de deelnemers aan de Bijbelweek van de WTM,

Paul De Witte  en Elke Vandeperre

« Terug naar de koffer

Vertel het verder: